Yurtdışına döviz veya altın çıkarılması, Türk hukukunda hem idari hem de cezai yaptırımlara tabi olabilen bir eylemdir. Bu düzenlemeler özellikle Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilir.
1. Hukuki Dayanak
-
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun
-
32 Sayılı Karar (Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar)
-
Türk Ceza Kanunu (TCK)’nun ilgili hükümleri (örneğin kaçakçılık, gümrük mevzuatına aykırılık)
2. Döviz ve Altın Çıkarma Sınırlamaları
Türkiye’den yurtdışına çıkarılabilecek döviz ve altın miktarları belirli sınırlara tabidir:
-
Gerçek kişiler, yanlarında 10.000 Euro veya eşiti döviz bulundurabilir.
Bunun üzerindeki meblağlar gümrüğe beyan edilmek zorundadır. -
Beyan edilmeyen veya yanlış beyan edilen döviz, altın veya kıymetli madenler tespit edilirse, bu durum para cezası ve el koyma işlemlerine neden olabilir.
-
Altın (külçe, ziynet, sikke vs.) ihracı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası düzenlemelerine tabidir.
3. Cezaî ve İdarî Yaptırımlar
a) 1567 Sayılı Kanun’a Göre
-
Kanuna aykırı olarak döviz veya kıymetli maden çıkaran kişiler hakkında:
-
El konulan döviz/altınlara devletçe el konulur veya müsadere edilir.
-
Fiilin niteliğine göre adli para cezası veya hapis cezası uygulanabilir.
-
Tekrarlanan fiillerde ceza artırımı söz konusudur.
-
b) Gümrük Mevzuatına Göre
-
Gümrük Kanunu m.235 uyarınca, beyan edilmeden yurt dışına çıkarılan kıymetli eşya veya döviz, kaçakçılık suçu kapsamında değerlendirilir.
-
Bu durumda:
-
Eşyaya el konulur.
-
1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilebilir.
-
Tüzel kişiler için de idari para cezası uygulanabilir.
-
4. Suçun Unsurları
-
Döviz veya altının fiziksel olarak yurtdışına çıkarılması,
-
Bu eylemin yetkili mercilere beyan edilmemesi veya yanlış beyan edilmesi,
-
Eylemin kastla yapılması (bilerek ve isteyerek gerçekleştirilmesi).
Eğer kişi beyan etmeyi unutmuş veya yanlışlıkla beyan etmemişse, kast unsuru oluşmayabilir ve idari para cezası ile sınırlı kalabilir.
5. Soruşturma ve Yargılama Süreci
-
Eylem genellikle gümrükte tespit edilir ve Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.
-
Savcılık, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve 1567 sayılı Kanun hükümlerine göre soruşturma yürütür.
-
Delil olarak:
-
Gümrük tutanakları,
-
Beyan formları,
-
Kamera kayıtları ve tanık beyanları kullanılır.
-
6. Savunma Yolları
Sanık veya ilgililer:
-
Dövizin kişisel harcama veya seyahat masrafı için taşındığını,
-
Beyanın yanlış anlaşılma veya bilgi eksikliğinden kaynaklandığını,
-
Altın veya dövizin ticari amaç taşımadığını savunabilir.
Bu savunmalar, kast unsurunu zayıflatabileceği için cezada indirim veya beraat sonucuna yol açabilir.
7. Sonuç
Yurtdışına döviz veya altın çıkarılması, beyan zorunluluğuna uymamak halinde ciddi yaptırımlar doğurur.
10.000 Euro üzeri meblağların beyan edilmesi şarttır.
Aksi durumda, hem para cezaları hem de cezai soruşturma (hapis riski) gündeme gelir.
Bu tür durumlarda, hem gümrük mevzuatına hem de 1567 sayılı Kanun hükümlerine hâkim bir ceza hukuku avukatından hukuki destek alınması önemlidir.
Whatsapp