Denetimli Serbestlik, ceza hukukunda hükümlülerin ceza infaz sürecini toplum içinde, belirli kurallar ve gözetim altında geçirmelerine imkân tanıyan bir infaz yöntemidir. Amaç, hükümlünün topluma yeniden kazandırılması, cezanın yalnızca kapatma değil rehabilite edici yönünün de hayata geçirilmesidir.
Hukuki Dayanak ve Tanım
Denetimli serbestlik; mahkeme kararıyla ya da infaz sürecinde uygulanabilen, hükümlünün toplum içinde kontrol ve destek programlarına tabi tutulduğu bir kurumdur. Bu kapsamda, kişi cezaevinde kalmaksızın veya cezasının bir kısmını infaz ettikten sonra denetim altında toplumsal hayata uyum sağlar.
Uygulama Alanları
-
Ceza İnfazında: Belirli süre hapis cezası alan hükümlüler, cezaevinde geçirmeleri gereken sürenin ardından kalan kısmını denetimli serbestlik altında tamamlar.
-
Şartla Salıverme Öncesi: Hükümlüler, şartlı tahliyeden önce belli bir süreyi denetimli serbestlik tedbiriyle geçirebilir.
-
Adli Kontrol: Tutuklama yerine, şüpheli veya sanığın belirli yükümlülükler altında serbest bırakılmasını içerir.
-
Alternatif Yaptırım: Kısa süreli hapis cezaları veya para cezasına çevrilebilen hallerde uygulanabilir.
Denetimli Serbestlik Tedbirleri
-
Belirli aralıklarla denetim merkezine imza verme,
-
Belirli bölgelerden uzak durma veya belirli yerlere gitmeme,
-
Madde bağımlılığı varsa tedaviye yönlendirilme,
-
Çeşitli eğitim, meslek edindirme veya psikososyal destek programlarına katılma,
-
Kamuya yararlı işlerde çalıştırılma.
Amaç ve Felsefe
-
Hükümlünün toplumla bağlarını koparmadan cezasını çekmesi,
-
Yeniden suç işleme riskinin azaltılması,
-
Sosyal uyumun artırılması,
-
Cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması.
İhlal Durumunda Sonuçlar
Hükümlü yükümlülüklerini ihlal ederse;
-
Denetimli serbestlik kaldırılır,
-
Kalan ceza cezaevinde infaz edilir,
-
Tekrar denetimli serbestlikten yararlanma imkânı kısıtlanabilir.