Türk Ceza Kanunu'na Göre Hakaret İçeren İfadeler Nelerdir?
Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenen ve kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedeleyen her türlü söz, ifade ve davranışı kapsayan bir suç türüdür. Günlük hayatta bazen basit bir tartışma, bazen sosyal medya yorumları hatta ima yoluyla yapılan söylemler hakaret suçu kapsamına girebilmektedir.
Peki hangi sözler hakaret olarak kabul edilir? Aşağıda TCK kapsamında örnekler ve hukuki sınırlar detaylı şekilde açıklanmıştır.
Hakaret Sayılan Sözlere Örnekler
Aşağıdaki türde sözler, kişi hakkında küçük düşürücü ve aşağılayıcı nitelikte olduğundan hakaret suçunu oluşturabilir:
1. Ağır Küfür ve Hakaret İçeren Kelimeler
-
Şerefsiz, haysiyetsiz, namussuz, adi
-
Salak, gerizekalı, aptal, aşağılık
-
Kişinin değerini düşüren, toplum içinde küçük düşüren her türlü küfür
Bu tür ifadeler doğrudan şeref ve saygınlığı hedef aldığından açık şekilde hakaret sayılır.
2. Bir Fiil veya Olay Isnadi İçeren Sözler
Kişiye hukuken suç teşkil eden bir davranış isnat etmek hakarettir.
Örnek:
-
“Hırsızsın”, “Sahtekarsın”, “Dolandırıcısın”
İddia gerçek olsa bile ispatlanamıyorsa cezai yaptırım doğabilir.
3. Kişiliği Küçük Düşüren, Onur Kırıcı Sözler
Somut suç isnadı içermese bile küçük düşürücü her söz hakarettir.
Örnek:
-
“Sen adam değilsin”
-
“Senden hiçbir şey olmaz”
-
“Acizsin, işe yaramazsın”
Bu tür değer yargıları kişiyi toplum içinde küçük düşürdüğü için hakaret kapsamındadır.
4. Cinsiyetçi, Irkçı veya Engelleyici Aşağılamalar
Kişinin değerlerini hedef alan ırk, din, mezhep, cinsiyet yönelimli sözler hakaret sayılır.
Örnek:
-
"Sen kadın bile değilsin" / "Zenci" gibi aşağılama amaçlı ifadeler
5. Aile ve Mahremiyete Hakaret İçeren Sözler
Kişinin ailesine yönelik sövme de hakaret suçunun ağır biçimidir.
Örnek:
-
“Ailene küfür eden sözler”
-
Soy ile ilgili aşağılayıcı yaklaşımlar
Bu ifadeler nitelikli hakaret kapsamına girer ve ceza daha ağırdır.
6. Sosyal Medya Üzerinden Yapılan Aşağılayıcı Sözler
-
Yorum, mesaj, tweet, hikâye, paylaşım vb. yollarla yapılan hakaretler ***
NİTELİKLİ HAKARET*** sayılır. -
Aleniyet kazanması cezanın artırılmasına neden olur.
Hakaret Sayılabilecek Kelime ve İfade Örnekleri (Genel Liste)
| İfade Türü | Örnek Sözler |
|---|---|
| Küfür ve ağır sözler | Şerefsiz, adi, haysiyetsiz, orospu çocuğu vb. |
| Zeka ve kişilik aşağılayıcı | Aptal, gerizekalı, aciz, zavallı |
| İsnat içeren | Hırsız, dolandırıcı, yalancı |
| Mahremiyet & aile | Aileye/kökenine yönelik küfürler |
| Alay & küçümseme | İnsan yerine koymama, değersizleştirme ifadeleri |
? Bu liste örnek amaçlıdır, kişi onurunu rencide eden her ifade hakaret kapsamına girebilir.
Nerede ve Nasıl Söylenirse Ceza Artar?
Hakaret:
? Aleni şekilde yapılırsa
? Sosyal medya veya basın yoluyla işlenirse
? Kamu görevlisine görevinden dolayı söylenirse
? Dini, milli değerlere yönelik olursa
cezası daha yüksek uygulanır.
Hakaret suçunun yaptırımı:
➡ 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası
➡ Uzlaşmaya tabi bir suçtur
SONUÇ
Her birey kişilik haklarına sahiptir ve bu hakların korunması hukuk tarafından güvence altına alınmıştır. Kişiyi küçük düşüren, onurunu zedeleyen ve toplum önünde değerini azaltan her söz hakaret sayılabilir. Özellikle dijital çağda yazılı paylaşımlar, yorumlar ve mesajlar kayıt altında kaldığından hukuki süreçlerde güçlü delil niteliği taşır.
İletişimde üsluba dikkat etmek hem toplumsal saygıyı korur hem de hukuki riskleri ortadan kaldırır.