Elektronik Kelepçe Nedir?
Elektronik kelepçe; kişinin belirli bir bölgeden uzak durmasını, konutunu terk etmemesini, mağdura yaklaşmamasını veya belirlenen bölgede bulunmasını elektronik olarak takip eden bir denetim aracıdır.
Türkiye’de elektronik izleme, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Denetimli Serbestlik Kanunu, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu (6284) ile uygulanır.
Elektronik Kelepçe Hangi Durumlarda Uygulanır?
1. 6284 Kapsamında (Mağdura Yaklaşmama – Şiddet Tedbirleri)
-
Failin mağdura yaklaşmaması,
-
Müşterek konuttan uzaklaştırılması,
-
Mağdurun bulunduğu yerlerden uzak durması
için yaklaşmama tedbirinin ihlal edilme ihtimali varsa elektronik kelepçe uygulanabilir.
Bu durumda elektronik kelepçe koruma amaçlıdır, cezalandırma niteliğinde değildir.
Süre: Genellikle 1 ay – 6 ay arası uygulanır, uzatılabilir.
2. Denetimli Serbestlik Kapsamında
Aşağıdakilerin infazı elektronik izleme ile yapılabilir:
● Konutunu Terk Etmeme Yükümlülüğü
-
Hapis cezasının belirli kısmının elektronik izleme ile evde çektirilmesi.
-
Genelde denetimli serbestlikte hükümlüye uygulanır.
● Belirli Yerlere Gitmeme / Belirli Yerde Bulunma
-
Örneğin: Okul, hastane, mağdurun evi, işyeri vb. yasak bölgeler.
● Alkol Kullanımının İzlenmesi
-
Bazı dosyalarda kişinin alkol almaması ve bunu elektronik cihaz ile doğrulaması istenir.
✔️ 3. Tutuklamaya Alternatif Olarak
Ceza yargılamasında hâkim, tutuklama yerine:
-
ev hapsi (konutu terk etmeme)
-
kişinin belirlenen saatlerde evde bulunması
şeklinde yükümlülük koyabilir.
Bu durumda kişi tutuklu değildir, fakat yükümlülüğe aykırılık halinde tutuklama kararı çıkabilir.
Elektronik Kelepçe Kararını Kim Verir?
| Durum | Kararı Veren Merci |
|---|---|
| 6284 kapsamında yaklaşmama | Aile Mahkemesi Hakimi |
| Ceza davasında adli kontrol | Sulh Ceza Hakimliği / Mahkeme |
| Denetimli Serbestlik | İnfaz/Denetimli Serbestlik Müdürlükleri + Mahkeme |
| Hapis cezasının infazında ev hapsi | İnfaz hâkimi |
Elektronik Kelepçe Uygulamasının Süresi
Yasal olarak belirli bir üst sınır yoktur, uygulamaya göre:
-
6284 → 1 ila 6 ay (uzatılabilir)
-
Adli kontrol → dava sonuçlanıncaya kadar
-
Denetimli Serbestlik → yükümlülük süresi boyunca
-
Ev hapsi infazı → cezanın kalan süresi kadar
Elektronik Kelepçenin İhlal Edilmesi Halinde Ne Olur?
❗ 1. 6284 İhlali
-
Kişi hakkında zorlama hapsi verilebilir (3 günden 10 güne kadar, tekrarında 30 güne kadar).
❗ 2. Adli Kontrol/Denetimli Serbestlik İhlali
-
Adli kontrol kaldırılıp tutuklama kararı verilebilir.
-
Denetimli serbestlik bozulabilir, kişi cezaevine alınabilir.
❗ 3. Ev Hapsi İhlali
-
Doğrudan tutuklama yapılabilir.
Elektronik Kelepçe Nasıl Takılır? Süreç Nedir?
-
Mahkeme/İnfaz Hâkimi/D.S. müdürlüğü kararı çıkarır.
-
Elektronik İzleme Merkezi kişiyi arar.
-
Adrese ekip gelir, kelepçe takılır.
-
Kişi ve mağdur için (6284 durumunda) iki cihaz tanımlanır.
-
İhlal olduğunda merkez anında ihbar alır.
Elektronik Kelepçe Hangi Suçlarda Daha Yaygın?
-
Aile içi şiddet (6284)
-
Tehdit, taciz, hakaret (mağdurun korunması için)
-
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ihlalleri
-
Uyuşturucu suçlarında ev hapsi
-
Basit yaralama – adli kontrol
-
Kamuya yönelik düşük ağırlıklı suçlar
Elektronik Kelepçe Amaçları
-
Mağdurun korunması
-
Failin özgürlüğünün tamamen kısıtlanmaması
-
Cezaevlerinin yükünü azaltma
-
Yükümlülüklerin etkin takibi
Elektronik Kelepçe Ücreti Var mı?
Hayır. Elektronik izleme devlet tarafından uygulanır, kişiden ücret alınmaz.