Kadına yönelik şiddet; fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik her türlü baskı, tehdit, kısıtlama ve zorlamayı kapsar. Türk Hukuku bu konuda hem koruyucu hem önleyici hem de cezai tedbirler öngörmektedir.
1. Kadına Yönelik Şiddete Karşı Temel Hukuki Çerçeve
a) 6284 Sayılı Kanun (Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi)
• Şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları ve aile bireylerini korur.
• Şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişiye çeşitli tedbirler uygulanmasını sağlar.
b) Türk Ceza Kanunu (TCK)
Kadına yönelik şiddet, işlenen fiile göre çeşitli suç tipleri altında cezalandırılır.
Örneğin:
-
Kasten yaralama
-
Tehdit
-
Hakaret
-
Cinsel saldırı
-
Cinsel taciz
-
Hürriyeti tehdit
-
Israrlı takip
-
Eziyet
-
Öldürmeye teşebbüs
2. 6284 Sayılı Kanun Kapsamındaki KORUMA TEDBİRLERİ
Şiddete uğrayan kişi delil-sunma zorunluluğu olmadan en yakın karakola, savcılığa veya aile mahkemesine başvurabilir.
Tedbirler genelde derhal uygulanır.
A) Şiddet Mağduru Kadın İçin Verilebilecek Tedbirler
-
Barınma yeri sağlanması (kadın sığınma evi)
-
Geçici maddi yardım
-
Geçici nafaka
-
Kimlik ve adres bilgilerinin gizlenmesi
-
Koruma kararı (eşya toplanmadan evden çıkarılabilme)
-
Psikolojik, hukuki ve sosyal destek
B) Şiddet Uygulayan Hakkında Verilebilecek Tedbirler
-
Evden uzaklaştırma
-
Mağdura yaklaşmama
-
İletişim araçlarıyla rahatsız etmeme
-
Silah teslimi
-
Alkol/uyuşturucu kullanmama ve tedavi
-
Çocuklarla kişisel ilişkinin sınırlandırılması
C) Tedbirlere Aykırılığın Sonuçları
Koruma kararına uymayan kişi hakkında zorlama hapsi verilir:
-
3 günden 10 güne kadar,
-
Tekrarında 15 günden 30 güne kadar,
-
Aykırılığın devamı halinde 6 aya kadar uygulanabilir.
3. TCK KAPSAMINDA CEZAİ SORUMLULUK
Kadına yönelik şiddet eylemi bir suç oluşturuyorsa fail hakkında ceza soruşturması yapılır.
Fiile göre değişen bazı temel suçlar:
• Kasten Yaralama
Eş veya eski eşe karşı işlenirse ceza artırılır.
Basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek yaralamalarda hapis cezası söz konusudur.
• Tehdit ve Hakaret
Kadına yönelik sistematik tehdit ve hakaret cezalandırılır, nitelikli hallerde ceza artar.
• Israrlı Takip (Stalking)
Kadının huzur ve güvenliğini bozacak şekilde takip eden kişiye hapis cezası uygulanır.
• Cinsel Taciz – Cinsel Saldırı
Cinsel içerikli rahatsız etme, elle temas, zorla cinsel ilişki vs. durumlar farklı suç tiplerine girer ve ağır hapis cezaları vardır.
• Eziyet
Sistematik şiddet, baskı, aşağılayıcı davranışlar cezalandırılır.
• Öldürmeye Teşebbüs / Kasten Öldürme
Çok ağır yaralama veya hayatı tehlikeye sokan fiiller bu kapsamda değerlendirilir.
4. Başvuru Yolları
1) Polis / Jandarma
-
En hızlı ve pratik yöntemdir.
-
Derhal koruma kararı talep edilebilir.
2) Cumhuriyet Savcılığı
-
Şikâyet dilekçesi verilir.
-
Ceza soruşturması başlatılır.
3) Aile Mahkemesi
-
Her türlü koruma tedbiri talep edilebilir.
-
Şiddet mağdurlarının harç ödeme zorunluluğu yoktur.
4) ALO 183 – Kadına Şiddet Hattı
Acil destek ve yönlendirme sağlar.
5. Şiddet Mağdurunun Hakları
-
Güvenlik güçlerinden korunma isteme
-
Ücretsiz sağlık hizmeti
-
Kadın sığınma evine yerleştirilme
-
Geçici maddi yardım
-
Ücretsiz avukat talebi
-
Geçici nafaka
-
Adres ve kimlik gizliliği
-
Ceza davasına katılma ve tazminat isteme
6. Uygulamada Sık Sorulan Konular
• Delil gerekir mi?
Koruma kararı için delil aranmaz. Beyan yeterlidir.
• Evden kim çıkarılır?
Genellikle şiddet uygulayan kişi evden uzaklaştırılır; mağdurun evrede kalma hakkı korunur.
• Aynı gün koruma kararı çıkar mı?
Evet, çoğu durumda aynı gün ve acilen verilir.