Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu, kişilerin özel iletişimlerinin rızaları olmaksızın öğrenilmesi, ifşa edilmesi, kaydedilmesi veya üçüncü kişilere aktarılması hâlinde gündeme gelen bir suçtur. İletişim ister telefon, mesaj, e-posta, sosyal medya, mektup veya yüz yüze bir görüşmenin kaydı şeklinde olsun, özel haberleşme kapsamındadır.
Suçun Koruduğu Hukuki Değer
Kişinin özel hayatı ve haberleşme özgürlüğü korunur. Herkesin yaptığı haberleşmenin gizli kalmasını isteme hakkı vardır.
Suçun Temel Şekli
Kişilerin kendi aralarında yaptıkları haberleşmenin içeriğinin ilgili kişilerin rızası olmaksızın öğrenilmesi suçtur.
-
İletişimin gizlice dinlenmesi
-
Mesajların başkasının izni olmadan okunması
-
E-posta veya sosyal medya yazışmalarına rıza olmadan erişilmesi
Bu hallerde haberleşmenin gizliliğinin ihlali oluşur.
Cezası
1. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Etme
Kişiler arasındaki haberleşmenin gizli içeriğini rızasız öğrenme veya dinleme:
-
6 aydan 2 yıla kadar hapis
veya adli para cezası
2. Haberleşme İçeriğini Kaydetme
Özel konuşma veya mesajlaşmayı kayda alma (ses kaydı, ekran görüntüsü, video vs.):
-
1 yıldan 3 yıla kadar hapis
3. Haberleşme İçeriğini Başkalarına Verme veya İfşa Etme
Özel mesajların paylaşılması, telefon konuşmasının üçüncü kişiye dinletilmesi, sosyal medyada yayınlanması:
-
2 yıldan 5 yıla kadar hapis
4. Suçun Kamu Görevlisi Tarafından Görev Nedeniyle İşlenmesi
Polis, işveren, memur veya yetkiyi kötüye kullanan herhangi bir kişi tarafından işlenirse:
-
Yukarıdaki cezalar yarı oranında artırılır.
5. Suçun Belli Bir Sistem veya Program Üzerinden (Sosyal Medya, WhatsApp vb.) Yapılması
-
Eylem şekline göre ayrıca Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Ele Geçirme ve Yayma suçu da gündeme gelebilir →
1 yıldan 6 yıla kadar ek hapis cezası değerlendirilebilir.
Uygulamada En Çok Görülen Ceza Aralığı
Özel mesajın ekran görüntüsünü alıp başkasına göndermek:
→ 2 - 5 yıl hapis bandı
Eşinin/partnerinin telefonunu gizlice okuyup kimseye göstermemek:
→ 6 ay - 2 yıl hapis veya adli para cezası bandı
Konuşmayı gizlice kayıt almak ve paylaşmak:
→ Toplamda 3 yıldan 8 yıla kadar sonuç doğurabilir (birden fazla suç birleşebildiği için).
Nitelikli Haller
Aşağıdaki durumlar cezayı artırır:
-
İçeriğin kaydedilmesi
-
Yapılan iletişimi kayda almak (ses kaydı, ekran görüntüsü, video kaydı vb.)
-
-
İfşa edilmesi veya başkalarına verilmesi
-
Özel mesajların sosyal medyada yayınlanması
-
Telefon konuşmalarının üçüncü kişilere dinletilmesi
-
Bu hallerde daha ağır hapis cezası uygulanır.
Özel Bir Görüşmenin Ses Kaydı
-
Kişi tarafı olmadığı bir konuşmayı gizlice dinler veya kaydederse suç oluşur.
-
Kişi kendi tarafı olduğu bir konuşmayı hukuka aykırı bir amaçla kaydeder ve ifşa ederse yine suç oluşabilir.
Şikâyet ve Soruşturma
-
Bu suç şikâyete bağlı değildir. Savcılık tarafından resen soruşturulur.
-
Delil olarak:
-
Mesaj ekran görüntüleri,
-
Ses/video kayıtları,
-
Tanık beyanları,
-
Dijital inceleme raporları kullanılabilir.
-
Uygulamada Sık Karşılaşılan Örnekler
-
WhatsApp mesajlarının izinsiz okunup başkalarıyla paylaşılması
-
Eş veya sevgilinin telefonunu kurcalayıp mesajlara bakması
-
İş yerindeki kamera ve ses kayıtlarıyla çalışanları gizli takip
-
Sosyal medya hesaplarına şifre kırarak girilmesi
Bu örneklerin her birinde, eylemin kapsamına göre haberleşme gizliliğinin ihlali ve ayrıca kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi gibi diğer suçlar da gündeme gelebilir.
Sonuç
Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu, kişilerin özel iletişim alanını korur. Mesajlaşmaların, konuşmaların veya yazışmaların rıza dışı öğrenilmesi, kaydedilmesi ve üçüncü kişilerle paylaşılması suçtur ve hapis cezası yaptırımı vardır.