Mala zarar verme suçu, başkasına ait bir malın kasten yıkılması, tahrip edilmesi, bozulması, yok edilmesi ya da kullanılamaz hâle getirilmesi durumunda oluşan bir suçtur. Korunan hukuki değer mülkiyet hakkıdır.
Suçun Unsurları
-
Mal Başkasına Ait Olmalıdır: Suç kendi malına değil, bir başkasının mülkiyetindeki mala karşı işlenir.
-
Kast Varlığı: Fail, malı zarar vermek amacıyla kasten hareket etmelidir.
-
Taksirle (dikkatsizlikle) verilen zarar ayrı değerlendirilir ve genelde tazminat konusu olur.
-
-
Zarar Fiili: Malın;
-
Kırılması,
-
Çizilmesi,
-
Boyanması,
-
Yakılması,
-
Patlatılması,
-
Delinmesi,
-
Kullanılamaz veya değerinin azaltılmış hâle getirilmesi
bu kapsamda değerlendirilir.
-
Cezası
Basit hali:
Başkasının taşınır veya taşınmaz malına kasten zarar veren kişiye:
4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
Nitelikli Haller (Ceza Artırıcı Durumlar)
Aşağıdaki durumlarda ceza daha ağırdır:
-
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mallara zarar verilmesi
-
Toplu taşıma araçlarına veya altyapı tesislerine zarar verilmesi
-
Yangın, bomba, patlayıcı vb. tehlikeli araçlarla zarar verilmesi
-
Kamu yararına tahsisli (park, okul, cami vb.) yerlere zarar verilmesi
-
Ekonomik değeri yüksek, kültürel veya tarihi eserlere zarar verilmesi
Bu hallerde ceza genelde 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasına kadar çıkabilir.
Şikâyete Bağlılık
-
Basit mala zarar verme suçu şikâyete bağlıdır.
Şikâyet olmazsa soruşturma yürümez. -
Nitelikli halleri ise genellikle şikâyete bağlı değildir, savcılık kendiliğinden soruşturur.
Şikâyet süresi: 6 ay
Zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren başlar.
Uzlaştırma
Mala zarar verme suçu, uzlaştırmaya tabidir.
Taraflar anlaşırsa dava açılmaz veya açılmış dava sona erer.
Fail genelde zararın karşılanmasını kabul ederek uzlaşma yoluna gider.
Tazminat Boyutu
Ceza yargılamasından bağımsız olarak zarara uğrayan kişi,
ayrıca tazminat davası açabilir (maddi zarar + varsa manevi zarar).
Örnek Durumlar
| Eylem | Değerlendirme |
|---|---|
| Bir aracın aynasının kırılması | Mala zarar verme (basit hal) |
| Trafik kavgasında karşı tarafın telefonunun fırlatılıp kırılması | Mala zarar verme |
| Tarihi bir çeşmenin kazınarak tahrip edilmesi | Nitelikli hal (daha yüksek ceza) |
| Kamu otobüsünün camlarının taşla kırılması | Nitelikli hal (daha yüksek ceza) |