1. Cebir ve Şiddet
Cebir (fiziksel zorlama), bir kişiye iradesini sakatlayacak şekilde fiziksel güç uygulanmasıdır.
Şiddet ise hem fiziksel hem de kişinin psikolojik bütünlüğünü etkileyen zorlamaları kapsar.
Kullanıldığı alanlar:
-
Cebir ve şiddet, kişiyi bir işi yapmaya veya yapmamaya zorlamak amacıyla uygulanabilir.
-
Cebir ve şiddet fiilin niteliğine göre farklı suçların nitelikli hali olabilir (örneğin yaralama, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit vb.).
Örnek:
Bir kişiyi zorla arabaya bindirmek, zorla bir belge imzalatmak, kapısını kırarak eve girmek, tokat atmak, tartaklamak gibi davranışlar.
Ceza:
Cebir ve şiddet, uygulandığı suça göre cezanın artırılmasına neden olur. Örneğin:
-
Basit bir kasten yaralamada ceza hafiften orta seviyeye çıkabilir.
-
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda cebir uygulanmışsa ceza arttırılır.
2. Korkutma (Zor Kullanma Baskısı Yaratma)
Korkutma, kişide korku ve endişe uyandırarak onu davranış değişikliğine zorlamaktır.
Fiziksel temas olması şart değildir.
Örnek:
-
“Bak ayağını denk al.”
-
“Başına iş alırsın.”
-
Sopayı gösterip hiçbir şey söylemeden tehdide zemin hazırlamak.
Korkutma çoğunlukla tehdit suçunun hafif formu veya tehdidin ön aşaması olarak değerlendirilir.
Korkutma tek başına ayrıca düzenlenmiş bağımsız bir suç değildir; diğer suçların unsuru olarak karşımıza çıkar.
3. Tehdit Suçu
Tehdit, bir kişiyi kendisine veya yakınlarına zarar verileceği korkusuyla harekete zorlamaktır.
Tehdit iki tür olabilir:
-
Hayata, vücut dokunulmazlığına veya haysiyete yönelik tehdit
-
Malvarlığına yönelik tehdit
Temel Unsur:
-
Tehdidin mağdurun zihninde ciddi bir korku doğurması gerekir.
-
Şaka, abartı, öfke anında söylenen ve ciddiyet taşımayan sözler suç oluşturmayabilir; ancak kişisel ilişkilere, durumun ciddiyetine ve sözün bağlamına göre değerlendirilir.
Örnek:
-
“Seni öldürürüm.”
-
“Dükkanını yakarım.”
-
“Ailene zarar veririm.”
4. Ceza Aralıkları (Genel Çerçeve)
| Suç Türü | Temel Ceza Aralığı | Nitelikli Haller (Ceza Artışı) |
|---|---|---|
| Tehdit (hayata veya vücut bütünlüğüne yönelik) | Hapis cezası verilebilir | Silahla, birden çok kişiyle, örgütle, kamu görevlisine karşı işlenirse ceza önemli ölçüde artar |
| Mala zarar verme tehdidi (ekonomik zarar tehdidi) | Daha düşük ceza aralığı bulunmaktadır | Silahlı veya organize şekilde ise artar |
| Cebir / Şiddet kullanılması halinde | Uygulanan suçun cezası artırılır | Kişinin direncini kırmaya yönelik baskı varsa nitelikli hal oluşur |
5. Şikâyet ve Yargılama
-
Tehdit suçu, çoğu durumda şikayete bağlıdır; mağdur şikâyet etmezse soruşturma açılamaz.
-
Ancak silahla, örgütlü şekilde veya kamu görevlisine karşı tehdit söz konusuysa şikâyet aranmadan resen soruşturma yapılır.
-
Cebir ve şiddet çoğu durumda şikayete bağlı değildir.
6. Delil ve İspat
Tehdit ve korkutma çoğu zaman sözlü gerçekleştiği için delillendirme önemlidir:
-
Ses kayıtları (hukuka uygun elde edilmiş olmalı)
-
Kamera görüntüleri
-
Mesaj, WhatsApp, SMS kayıtları
-
Tanık beyanları
-
Kamera çevre araştırması
Mağdurun beyanı, özellikle tutarlı ise ceza yargılamasında güçlü delil kabul edilir.