Genital muayene suçu, kişinin rıza dışı, hukuka aykırı şekilde genital bölgesinin muayene edilmesi veya kontrol edilmesi eylemidir. Özellikle ceza soruşturmalarında, gözaltı/detento sırasında veya tıbbi kurumlarda rıza olmaksızın yapılan genital muayeneler bu kapsamda değerlendirilir.
Bu suç doğrudan “vücut dokunulmazlığına karşı suçlar” kapsamında ele alınır.
Suçun Tanımı
-
Kişinin cinsel organı, anüs bölgesi veya benzeri mahrem bölgelerinin herhangi bir tıbbi zorunluluk, hâkim/savcı kararı veya kişinin açık rızası olmadan muayene edilmesi.
-
Muayene doktor olmayan kişiler tarafından yapılsa da suç oluşur.
-
Tıbbi zorunluluk varsa bile muayene rızayla ve tıbbi usule uygun yapılmalıdır.
Cezası
Rıza dışı genital muayene, niteliğine göre farklı suç tiplerine girebilir:
1. Basit Cinsel Taciz veya Cinsel Dokunulmazlığa Aykırılık
-
Muayene kastı cinsel amaç güdüyorsa,
Cinsel Saldırı Suçu kapsamında değerlendirilir. -
Cezası: Hapis cezası 2 yıldan başlayan ve eylemin yoğunluğuna göre daha yüksek cezalara çıkabilir.
2. Kamu Görevlisi Tarafından Yapılması
-
Gözaltında, karakolda, cezaevi veya hastanede görevli kişi tarafından yapılmışsa:
-
Görevi kötüye kullanma
-
İşkence
-
Nitelikli cinsel saldırı
hükümleri uygulanabilir.
-
Bu durumda ceza:
-
3 yıldan 12 yıla kadar hapis aralığına çıkabilir.
-
İşkence kapsamında değerlendirilirse:
-
Ceza 8 yıldan 15 yıla kadar yükselebilir.
-
3. Hâkim veya Savcı Kararı Olmaksızın Yapılan Genital Muayene
-
Özellikle gözaltındaki kişilere yapılan zorla muayene işlemleri,
kanun dışı emirle genital muayene suçu kapsamında değerlendirilir. -
Cezası: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
Muayenenin Hukuka Uygun Sayıldığı Haller
Aşağıdaki şartlar tam olarak mevcutsa suç oluşmaz:
| Koşul | Açıklama |
|---|---|
| Kişinin açık ve özgür rızası | Baskı, tehdit, kurum zorlaması olmamalı |
| Tıbbi zorunluluk | Sağlık için acil ve gerekli olmalı |
| Yetkili hekim tarafından yapılması | Sağlık personeli olmayan kişiler yapamaz |
| Mahremiyet korunarak yapılması | Başkalarının görmemesi, kayıt ve teşhir olmaması |
Bu şartlardan biri eksikse muayene hukuka aykırı sayılır.
Özet
-
Rıza dışı genital muayene ceza hukuku açısından ağır yaptırımı olan bir eylemdir.
-
Kamu görevlisi tarafından yapılması cezanın ağırlaştırılmasına neden olur.
-
Hukuka uygun sayılabilmesi için rıza + tıbbi gereklilik + usule uygunluk birlikte aranır.