1. Suçun Tanımı
Türk Ceza Kanunu’nun 314. maddesi uyarınca; “Devletin güvenliğine karşı suçları işlemek amacıyla örgüt kuran veya yöneten kişi, on beş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Bu madde, 220. maddede düzenlenen “suç işlemek amacıyla örgüt kurma” suçunun özel bir görünüm biçimidir ve örgütün silahlı olması halinde uygulanır.
2. Örgütün Unsurları
Bir yapının silahlı örgüt sayılabilmesi için şu unsurların varlığı aranır:
-
Amaç unsuru: Devletin anayasal düzenini, güvenliğini veya toprak bütünlüğünü ortadan kaldırmaya yönelik olmalıdır.
-
Süreklilik unsuru: Geçici veya rastlantısal bir birliktelik değil, süreklilik arz eden bir yapılanma olmalıdır.
-
Üye sayısı: En az üç kişi olmalıdır.
-
Hiyerarşik yapı: Emir-komuta zinciri veya örgütsel disiplin bulunmalıdır.
-
Silah unsuru: Örgüt, fiilen silah bulundurmalı ya da silah kullanmaya elverişli olmalıdır. Silahın mutlaka kullanılması gerekmez; kullanılmaya hazır şekilde bulundurulması yeterlidir.
3. Suçun Failleri
-
Kurucu/Yönetici: Örgütün kurulması, yönetilmesi veya idaresinde görev alan kişiler TCK m.314/1’e göre cezalandırılır.
-
Üye: Örgütün hiyerarşisi içinde yer alıp faaliyet gösteren kişiler m.314/2 uyarınca beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-
Yardım eden: Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişiler, m.220/7 uyarınca örgüt üyesi gibi cezalandırılır.
4. Suçun Manevi Unsuru (Kast)
Bu suç kasten işlenebilir. Failin, örgütün amacını bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.
5. Silahlı Örgüte Üyelik ve Bağlantılı Fiiller
Yargıtay kararlarında örgüt üyeliğinin tespitinde şu ölçütler dikkate alınır:
-
Örgütle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren bağlantı,
-
Hiyerarşik bağ ve emir-komuta ilişkisi,
-
Örgütsel faaliyetlere aktif katılım,
-
Örgütün amaç ve talimatları doğrultusunda hareket etme.
6. Ceza Artırım ve İndirim Halleri
-
Suçun, örgüt faaliyeti çerçevesinde diğer suçların işlenmesiyle bağlantılı olması halinde, fail hem örgüt suçundan hem de işlenen fiil suçundan ayrı ayrı cezalandırılır.
-
Etkin pişmanlık hükümleri (TCK m.221) silahlı örgüt suçları için de uygulanabilir. Fail, örgütün dağılmasını veya faaliyetlerinin engellenmesini sağlarsa cezasında indirim yapılabilir veya cezasızlık söz konusu olabilir.
7. Görevli Mahkeme
Silahlı örgüt suçuna ilişkin davalara Ağır Ceza Mahkemeleri, genellikle Devlet Güvenliğine Karşı Suçlara Bakan Mahkemeler (özellikle Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda) bakar.
8. Terör Örgütüyle Farkı
Silahlı örgüt suçu, her zaman terör örgütü kapsamında olmayabilir. Ancak amaç unsuru TMK kapsamındaki bir suça yönelikse, örgüt terör örgütü sayılır ve ayrıca Terörle Mücadele Kanunu hükümleri uygulanır.